آیا میتوان دو واژه روشنفکر و مذهب را کنار هم قرار داد ؟

یعنی آیا به طور کلی میتوان گفت که فلانی روشنفکر مذهبی است ؟ یا روشنفکر مارکسیست ؟ یا روشنفکر اگزیستانسیالیسم ؟

مطمئنا وقتی کسی خود را یک فرد مذهبی یا مارکسیست یا اگزیستانسیالیسم و … میداند ، در پس ذهن خود خط قرمزهایی نیز دارد ، یعنی یک فرد مذهبی تفکراتش در چارچوب مذهب پی ریزی شده است و یا یک مارکسیست و … .

اما در پس ذهن یک روشنفکر ، هیچ خط قرمزی وجود ندارد یعنی یک چارچوب فکری نیز ندارد برخلاف بقیه .
به همین خاطر نمیتوان اینها را کنار هم قرار داد یا بصورت واضح تر ، ما چیزی به عنوان روشنفکر مارکسیست یا روشنفکر دینی و یا … نداریم چون کسی که دینی ست دیگر نمیتواند روشنفکر باشد و یا کسی که روشنفکر است ، نمی تواند دینی باشد و همینطور در مورد بقیه موارد …

روشنفکر بر ورای همه مکاتب و چارچوب ها فکر میکند ، به همین دلیل گستردگی و وسعت واژه روشنفکر به مراتب بیشتر و بیشتر از همه نحله ها و مکاتب و چارچوب هاست .
میتوان به جای کاربرد واژه روشنفکر مذهبی از واژه نواندیش دینی یا حتی روشنفکران دین دار و … استفاده کرد .